حسابرسي وجوه نقد
اهداف رسيدگي به وجوهنقد و بانك
بررسي وضعيت حساب وجوه نقد شركت صاحبكار مبتني بر پنج ادعائي كه مديريت در هر حساب در صورتهاي مالي مطرح نموده است.
ü نكته يك : حسابرسان در رسيدگي به دارائيها بايد به اين نكته توجه داشته باشند كه اين دارائيها نبايد بيش از واقع نشان داده شده باشند.
ü اثبات اعتبار ( وجود و مالكيت) در مورد وجوه نقد بيشترين اهميت و ارزشيابي كمترين اهميت را دارد.
زمان لازم براي حسابرسي وجوه نقد
ü ارتباط بيشتر حساب هاي حسابداري (بدهي ها، دارائيها، هزينهها و درآمدها) با وجوه نقد
ü خطر ذاتي بيشتر وجوه نقد از ساير دارائيها. به همين تقلبات در مورد اين حساب زياد ميباشد. اما حسابرسان تنها به تقلباتي كه بر صورت هاي مالي اثر بااهميت دارد، رسيدگي ميكنند و تقلبات بياهميت را فقط به كميته حسابرسي و هيئت مديره اطلاع ميدهند. (تبري از سهلانگاري)
كنترلهاي داخلي وجوه نقد
براي مديريت درست حسابداري وجوه نقد سازمان، نيازمند تفكيك امور وجوهنقد به دو بخش مالي و حسابداري ميباشيم.
اصول مورد توجه در كنترل داخلي وجوه نقد
1. انجام امور مربوط به يك معامله توسط چند نفر.
2. تفكيك امور حفاظت وجوه نقد (خزانه داري) و امور دفترداري (حسابداري) آن.
3. ......
براي تحليل كنترلهاي داخلي مورد نياز براي وجوهنقد سازمان، نيازمند تحليل جداگانه دو بخش دريافت و پرداخت وجوهنقد ميباشيم.
سيستم كنترل داخلي دريافتهاي نقدي
· فروش نقدي
· وصول مطالبات
بيشتر وصوليهاي كارخانجات و عمدهفروشان به صورت دريافت چك مشتريان از طريق پست است. در اين گونه موارد، احتمال اختلاس كاهش مييابد. مگر آنكه مسئوليت دريافت چك، به حساب خواباندن، و ثبت آن در معين اشخاص بر عهده تنها يك نفر باشد (عدم تفكيك وظايف). سيستم متداول دريافت چك از طريق پست به شرح ذيل است :
....................
سيستم كنترل داخلي پرداختهاي نقدي
تمام پرداختها به اسثتثناي برخي اقلام جزئي بايد با صدور چك صورت گيرد. مزاياي چك عبارتست از :
ü پرداخت با چك باعث ايجاد رسيدي ميگردد كه به شكل پشتنويسي چك، اعم از وصول يا واگذاري باقي ميماند.
ü .........
براي بهرهگيري از مزاياي چك توجه به نكات ذيل ضروري است :
ü چكهاي استفاده نشده بايد با مراقبت كامل نگهداري شود تا مورد سوء استفاده قرار نگيرند.
ü ......
برنامه حسابرسي وجوهنقد و بانك
1. كسب شناخت كافي از سيستم كنترل داخلي وجوه نقد. (بررسي پرونده دائم شركت و بررسي تغييرات ايجاد شده در سال جاري)
2. با شناخت كسب شده، تعيين خطر كنترل و طراحي آزمونهاي كنترل مورد نياز.
3. اجراي آزمونهاي كنترل اضافي شامل :
ü كنترل جمعهاي دفتر روزنامه وجوه نقد و نقل اقلام به حسابهاي دفتر كل و معين.
ü مقايسه اقلام صورت دريافتهاي نقدي با دفتر روزنامه دريافتهاي نقدي، معين بدهكاران و فيش هاي واريز وجه به بانك(توسط صندوقدار)
ü مقايسه جزئيات تعدادي از پرداختهاي نقدي در دفتر روزنامه پرداخت هاي نقدي با معين بستانكاران، سفارشهاي خريد، گزارشهاي دريافت كالا، فاكتورهاي خريد و چكهاي صادره.
4. برآورد خطر كنترل وجوه نقد و تدوين آزمونهاي محتواي مورد نياز.
5. آزمونهاي محتواي وجوه نقد و بانك.
o وجود و مالكيت (اعتبار)
ü درخواست تأييديه از بانك به منظور اثبات وجود وجوه نقد به بانك ارسال مينمائيم.(وجود و مالكيت)
ü صورت مغايرت بانك را به تاريخ ترازنامه تهيه براي هر يك از حسابهاي بانكي دريافت و صحت تهيه آن مورد بررسي قرار ميگيرد.
ü شمارش وجوه نقد شركت.
ü مانده صورت حساب بانكي بايد با دريافت تأييديه از بانك مورد تأييد قرار گيرد. چون صورتحساب مورد استفاده در تهيه صورت مغايرت آخرين صورتحساب آن سال نباشد.
ü دريافت صورتحساب مقطعي و بررسي عمليات كاري 7 الي 10 روز پس از پايان سال مالي.
o كامل بودن / وجود و مالكيت (يا كامل بودن / اعتبار)
ü انقطاع زماني كليه دريافتها و پرداختها.
o ارزشيابي، تخصيص و صحت محاسبات
ü صورت ريز ماندههاي وجوه نقد را دريافت با دفتر كل مطابقت ميدهيم.(صحت محاسبات رياضي)
o ارائه و افشاء
ü بررسي چكهاي با مبالغ هنگفت و چكهاي در حساب اشخاص وابسته.
نكته اول : رسيدگي به صورت مغايرت بانكي از اهميت خاصي برخوردار است چرا كه كسري وجوه نقد ميتواند با حذف يك چك معوق يا ارتكاب يك اشتباه يا تقلب در صورت مغايرت بانك مخفي شود.
نكته دوم : حسابرسان در همه مواردي كه ميخواهند وجوه نقد موجود را شمارش كنند بايد نسبت به حضور صندوقدار در تمام مدت شمارش پافشاري كنند. حسابرسان در پايان شمارش خود با تأييديهاي مبني بر شمارش وجوه در حضور شخص صندوقدار و تحويل شده تمامي وجوه به وي پس از شمارش، از صندوقدار دريافت كنند..
موارد بااهميت در حسابرسي وجوه نقد
1. كلاه به كلاه كردن
2. صورتحساب مقطعي
3. حسابسازي (چك بازي)
4. حسابآرائي (ظاهرسازي)[1]
5. انقطاع زماني[2]
ساير كنترلهاي لازم براي بررسي وجوه نقد
1. بررسي نحوه تسعير حسابهاي ارزي
2. بررسي ميزان تضمين اخذ شده از تنخواهداران و صندوقداران
3. بررسي مجوزهاي ايجاد تنخواه و رعايت سقف مصوب آن و اطمينان از واريز وجوه در پايان سال به حساب شركت
حسابرسي سرمايهگذاريها
هدف حسابرسي سرمايهگذاري ها اطمينان از قابليت اتكاء اقلام ارائه شده در حساب سرمايه گذاري ها مي باشد.
كنترلهاي داخلي مورد نياز :
1. تفكيك وظايف صدور مجوز خريد، نگهداري و ثبت سرمايه گذاريها (كنترل مشترك)
2. ...............
آزمونهاي محتواي مورد نياز:
1. وجود و مالكيت (اعتبار)
ü اوراق بهادار موجود را بررسي كنيد.
ü براي اوراق اماني نزد ديگران تأييديه دريافت كنيد.
2. اعتبار و كامل بودن
ü روشهاي تحليل اجرا كنيد
ü درآمدهاي اوراق بهادار را خودتان محاسبه كنيد.
3. الف)اعتبار و ارزشيابي
ü سندرسي خريد و فروش اوراق بهادار
ü تعيين ارزش بازار اوراق بهادار
ب)ارزشيابي و چگونگي افشاء
ü ارزيابي روش حسابداري اوراق بهادار
4. صحت محاسبات رياضي
ü تطبيق صورت ريز اوراق بهادار با اطلاعات دفتر كل
5. ارائه و افشاء
ü چگونگي ارائه و افشاء را ارزيابي كنيد.
نكات قابل توجه :
o شمارش اوراق و بررسي آنها همزمان با شمارش وجوه نقد در پايان سال
o در صورت نگهداري اوراق در صندوق امانات، صدور دستور كتبي به بانك به تاريخ ترازنامه مبني بر عدم دسترسي صاحبكار به اين اوراق بدون حضور حسابرس. در ضمن در حين بررسي حسابرس، حضور نماينده صاحبكار الزامي است.
o در صورت ارسال تأئيديه براي موسسات براي تعيين وضعيت اوراق بهادار اماني، سند مزبور توسط صاحبكار تهيه و توسط حسابرسان ارسال و نتيجه آن به آدرس حسابرسان ارسال ميگردد.
سلام دوستان